Gepubliceerd op: gisteren om 16:03
Smoutmolen Zoersel
Monnikenheide-Spectrum gaf de voormalige feestzaal Smoutmolen in het centrum van Zoersel een nieuwe, betekenisvolle bestemming: inclusieve dagondersteuning voor mensen met een verstandelijke beperking. Een sociaal project met maatschappelijke meerwaarde, waarin behoud, renovatie en toekomstgericht bouwen hand in hand gingen.
Sociale herbestemming in dorpskern
Monnikenheide-Spectrum is al bijna 50 jaar actief als dienstverlener voor mensen met een verstandelijke beperking in Zoersel. Door de groei van het aantal cliënten en de nood aan renovatie en (ver)nieuwbouw op het domein in de Monnikendreef, ging de organisatie op zoek naar bijkomende ruimte. De aankoop van de voormalige feestzaal Smoutmolen bleek een opportuniteit: een gebouw met geschiedenis, centraal gelegen in de dorpskern, dat kon uitgroeien tot een warme plek voor dagondersteuning.
Het oorspronkelijke plan was bescheiden: een beperkte verbouwing van de bestaande feestzaal en keuken. Maar al snel bleek dat deze aanpak onvoldoende toekomstgericht was.
Luisteren naar gebruikers, durven bijsturen
“De intentie was een laagdrempelige verbouwing”, vertelt architecte Daniëlle Matthyssen van AIDarchitecten. “Maar na intens overleg met de toekomstige gebruikers – de leefgroepen zelf – werd duidelijk dat een loutere renovatie van de aanbouw technisch niet volstond. De bestaande structuur bood onvoldoende ruimte om alle technieken correct te integreren.”
Terug naar de tekentafel, dus. In de nieuwe plannen maakt een deel van de oude constructie plaats voor een nieuw volume aan de achterzijde. Vandaag biedt het bestaande gebouw plaats aan een leefgroep van tien personen, terwijl het nieuwe volume een tweede leefgroep van tien mensen huisvest. Een ingreep die de gebruikskwaliteit en technische performantie sterk verhoogde, zonder het karakter van het oorspronkelijke gebouw te verliezen.
Architectuur die verder vertelt
De oorspronkelijke Smoutmolen is opgevat als een hoevegebouw. Vanuit die logica ontwierp AIDarchitecten een nieuw dwars volume met een schuin dak, dat zich helder en respectvol verhoudt tot het bestaande hoofdvolume.
Het nieuwe deel werd uitgevoerd in houtskeletbouw – en wel omdat deze droge bouwmethode snel bouwen mogelijk maakt en een nauwkeurige aansluiting garandeert. Zo ontstond een coherent geheel, waarin oud en nieuw elkaar versterken.
Deze aanpak sluit perfect aan bij de visie van AIDarchitecten: luisteren naar de plek, de geschiedenis lezen en die sporen meenemen in een hedendaagse architectuur die inzet op welzijn, geborgenheid, licht en duurzaamheid.
Technieken in dienst van comfort en zorg
Voor de studie, het ontwerp en de coördinatie van HVAC, sanitair en elektriciteit werd Vörtgang betrokken. “We kenden Vörtgang al van eerdere dossiers”, gaat Daniëlle Matthyssen verder. “De samenwerking verloopt altijd zoals ze moet verlopen: helder, correct en professioneel.”
Onze technische installaties werden afgestemd op de specifieke doelgroep en voldoen aan alle geldende normen en VIPA-regelgeving voor zorginfrastructuur. Het gebouw is vandaag 100% future-proof, met duurzame technieken die comfort, energie-efficiëntie en gebruiksgemak combineren. De mix van verschillende verwarmingssystemen, vraaggestuurde ventilatie en aangepaste sanitaire voorzieningen zorgt voor een aangenaam en veilig binnenklimaat.
Waarde voorbij schaalgrootte
Een zorgvuldig voorbereid traject voor de gebruikers ging vooraf aan de verhuis in het voorjaar van 2026. Alles valt op z’n plek.
“Dit is misschien niet het grootste project uit ons portfolio, maar wel een heel waardevolle referentie. Als je met architectuur en techniek iets kan betekenen voor mensen, en kan bijdragen aan een sociaal verhaal, dan is dat bijzonder aangenaam”, aldus onze projectleider Ben Van Houten en architecte Daniëlle Matthyssen.
Technische highlights
- Lucht - waterwarmtepomp van 38 kW
- Type D-ventilatie met warmtewinning
- Combinatie van luchtverwarming, vloerverwarming en convectoren
- Ledverlichting met aanwezigheidsdetectie
- Regenwaterrecuperatie
- Sanitair op maat van mindervaliden, met zicht op verbruik